Jozzonet 

 

Het ontstaan van het jozzonet. 

In zicht van het spiegeljaar 1991 (bij
omkering der nummering blijft de inhoud
ongewijzigd) kreeg ik in de gaten, dat
deze tijd uniek is. Veel mensen en daarbij
hopelijk ikzelf ook, gaan twee spiegeljaren
na elkaar meemaken, namelijk 1991 en
2002.

Dat vindt zo ongeveer éénmaal per
millennium plaats, zodat ik daarvan de
magie in poëzie wilde vangen. Na vele
pogingen inhoudelijk dit onder woorden te brengen bleek dit niet naar mijn zin. De magie kwam maar niet door, iets, dat voor mij juist de bron van mijn verwondering hoorde te zijn.

Mijn mogelijkheden verruimend gingen mijn gedachten naar de vorm over, waarbij opeens de spiegelbare vorm voor ogen kwam.. Ik schreef het principe in de nieuwe vorm en noemde het vers "π"zeg "pi". π is ongeveer 3,14 cm en is rekenkundig de afstand van de omtrek van een cirkel met een doorsnee van 1 cm.

Het spiegelbare principe werd in dat vers en zo ook in verdere verzen in deze vorm gegoten door het feit, dat er altijd een oneven aantal regels is, waarbij de middelste regel de enige unieke blijkt. De regels daarboven worden daarna in omgekeerde volgorde herhaald, waarbij een nieuwe zinsamenstelling een nadere nuancering geeft. Dat bracht het principe van omkeerbaar schrijven naar boven, een dichttechniek, die de mogelijkheid bood, om mij te uiten zoals ik echt wilde. De spiegel is overal, in de tijd, in de linker- en rechter hersenhelft, in ouders en kinderen, in het verleden en toekomst met als spiegel het heden dat het verleden snijdt van de toekomst zoals een watervlak het water van de lucht scheidt.

(fragment uit “Over spiegelen in vormen” essay over de dichtvormen die Joz heeft ontworpen)

Beverwaard, 17 december 1995

Joz Knoop 
 

Wie graag het gehele essay ontvangt stuurt even een email naar contact@jozknoop,nl